Mediacentrum

Auteursrechten voor medewerkers

Auteursrecht, hoe zat het ook alweer

Auteursrecht is het exclusieve recht van de maker van een origineel werk, om dit werk openbaar te maken en te verveelvoudigen.

In gewone taal betekent dat dat de maker van een tekst, foto of ander werk bepaalt wat er met dat werk mag gebeuren en dat anderen toestemming nodig hebben van de maker als zij er wat mee willen doen.

Gebruik van teksten in de ELO/readerovereenkomst afspraken

Boeken, artikelen, rapporten en alle andere teksten van anderen zijn beschermd door het auteursrecht en kunnen niet zonder toestemming van de uitgever (of auteur) gebruikt worden. Er is echter een afkoopregeling getroffen voor zogeheten korte overnames, korte delen uit boeken en tijdschriften die gebruikt mogen worden voor educatieve doeleinden. Dit komt neer op maximaal 10.000 woorden uit boeken (ca. 25 pagina’s) en maximaal 8.000 woorden uit tijdschriften (ca. 20 pagina’s).

 

Zo lang je niet meerdere artikelen en hoofdstukken uit boeken of tijdschriften bundelt tot één PDF hoef je verder helemaal niets te regelen.

 

Het bovenstaande geldt alleen als het materiaal door anderen gemaakt is. Heb je de teksten zelf geschreven of heeft de auteur/uitgever schriftelijk toestemming voor gebruik gegeven, dan kun je net zo veel gebruiken als je wilt. Onder die laatste categorie vallen o.a. artikelen en boeken die Open Access gepubliceerd zijn (en waar de schrijver vooraf toestemming geeft voor gebruik middels een licentietekst) maar ook de meeste artikelen uit de databanken van het Mediacentrum.

 

Heb je niet genoeg aan korte stukken uit boeken? Dan kunnen en moeten deze overnames aangemeld worden via Stichting UVO.

Dit wordt vervolgens in rekening gebracht aan je opleiding op basis van een prijs per pagina en het aantal studenten “die het vak volgen”. Je kunt de gehele procedure voor het gebruik van teksten en het aanmelden van overnames terugvinden in de handleiding (PDF).

Twijfel je of je een bepaald boek, artikel of rapport mag gebruiken? Of wil je meer gebruiken dan een korte overname? Mail dan naar de mailbox van het Auteursrechten Informatie Punt, dan kijken we samen naar de mogelijkheden.

Gebruik van afbeeldingen in de ELO en Power Points

Het gebruik van foto’s, tekeningen en afbeeldingen in (Power point) presentaties valt ook onder de afkoopregeling.

https://www.stichting-uvo.nl/

De benodigde inlogegevens kun je navragen bij je domein.

 

In Powerpoint- en Prezi-presentaties mogen tot 25 foto’s, afbeeldingen of andersoortig beeldmateriaal worden opgenomen waar geen toestemming voor nodig is. Maximaal 5 foto’s mogen hierbij van dezelfde maker afkomstig zijn, bijvoorbeeld omdat ze uit hetzelfde boek worden gehaald. Vanaf 26 afbeeldingen moet er toestemming worden gevraagd aan de beeldmaker.

 

Een naamsvermelding, bestaande uit de vindplaats van de foto of afbeelding en naam van de maker, dient opgenomen te worden in de Powerpoint- of Prezi-presentatie. Dit kan zowel rechtstreeks bij de foto, als voetnoot op de betreffende dia of gebundeld op een aparte dia voor- of achteraan de presentatie.

 

Foto’s die van internet gehaald worden bevatten meestal geen bronvermelding en dat maakt het lastig om de oorspronkelijke maker of bron op te nemen in een presentatie. Het Mediacentrum biedt de fotodatabank Britannica Image Quest aan, waar miljoenen foto’s in te vinden zijn die gebruikt mogen worden in o.a. presentaties en waar bij elke foto een bronvermelding (volgens de APA-richtlijnen) te vinden is die meteen gekopieerd en geplakt kan worden in een presentatie.

Foto’s die uit de Britannica Image Quest afkomstig zijn tellen niet mee binnen de limiet van 25 omdat hier wel vooraf toestemming is verkregen.

 

Twijfel je of je bepaalde foto’s, tekeningen of afbeeldingen mag gebruiken in de ELO of in een presentatie? Mail dan naar de mailbox van het AIP , dan kijken we graag met je mee.

Gebruik van video in het onderwijs

Ook bij het gebruik van video’s in leslokalen of in de ELO spelen er diverse auteursrechtelijke aspecten.

 

Video's vertonen in of buiten het klaslokaal

Ook video’s (en ander beeldmateriaal) worden beschermd door het auteursrecht. Voor gebruik van video in klaslokalen is er echter een uitzondering gemaakt in de Auteurswet. Dit betekent dat er ‘binnen de muren van een klaslokaal’ zonder beperkingen video’s vertoond mogen worden.

Let op: het gaat hierbij om het vertonen van video in de les op een TV of ander scherm en niet om het mogen uploaden van digitale videobestanden in de ELO.

 

De hbo-instellingen hebben daarnaast een afkoopregeling getroffen met de auteursrechtenorganisatie Videma waardoor video’s ook vrijelijk vertoond mogen worden buiten de leslokalen. Zolang de video of film maar vertoond wordt binnen de muren van Windesheim – en er geen entree geheven wordt voor een dergelijke vertoning – valt dit binnen de regeling. Er kunnen dus films en video’s vertoond worden tijdens open dagen of georganiseerde onderwijsactiviteiten.

 

Twijfel je of je een video of film mag laten zien op Windesheim? Mail dan naar de Mailbox AIP, dan kijken we samen naar de mogelijkheden.

Video's van anderen plaatsen op het mediaportaal

Video’s hebben bijna altijd meer dan één rechthebbenden. Producenten, regisseurs en productiebedrijven hebben allemaal auteursrechten en bepalen dus wat er met die video’s mag gebeuren. Wil je dus (stukjes uit) tv-programma’s, documentaires, films en ander videomateriaal gebruiken en dit op het Mediaportaal plaatsen, dan heb je hiervoor expliciet toestemming nodig van (alle) rechthebbenden.

 

Dit is in de praktijk bijna onmogelijk om te regelen en daarom geldt dat dergelijke programma’s en video’s niet geupload mogen worden op het Mediaportaal. Wil je echter wel gebruik maken van dit videomateriaal? Neem dan contact op met het Auteursrechten Informatie Punt dan kijken we samen naar de mogelijkheden. Vaak zijn uitzendingen en documentaires via Uitzending Gemist, Academia of een andere bron beschikbaar.

 

Weet je niet zeker of je een video op het Mediaportaal mag plaatsen? Mail dan naar de Mailbox AIP  dan kijken we samen naar de mogelijkheden.

Zelf video's maken en plaatsen op het mediaportaal

Steeds vaker maken Windesheim docenten zelf videomateriaal ten behoeve van het onderwijs. Kennisclips waar kort iets uitgelegd wordt over een bepaald onderwerp of een registratie van een (hoor)college die later teruggekeken kan worden door de studenten.

Het auteursrecht van zelfgemaakte videoproducties ligt bij Windesheim en er is geen verdere toestemming nodig om deze video’s te uploaden naar het Mediaportaal.

Er spelen echter nog steeds wel auteursrechtelijke aspecten waar bij deze videoproducties op gelet dient te worden. Bij het maken van een opname van een (hoor)college moet opgelet worden dat er geen materiaal in beeld komt waarvan de rechten niet bij Windesheim liggen. Bijvoorbeeld dat er muziek afgespeeld wordt – of een film vertoond wordt – tijdens de les die opgenomen wordt.

Maak je zelf een video? Let dan ook op de portretrechten van studenten of andere mensen die in beeld komen. Hoewel zij niet kunnen verbieden dat ze opgenomen worden, is het wel netter om duidelijk te maken dat er opnames gemaakt worden en waarvoor ze gebruikt zullen worden. De keuze om al dan niet (herkenbaar) in beeld te komen ligt dan ook bij hen zelf.

 

Heb je vragen over de auteursrechten bij zelfgemaakte video’s? Mail dan naar de Mailbox AIP dan kijken we samen naar de mogelijkheden.

(Her)gebruik van geluidsfragmenten

Voor het (her)gebruik van geluidsfragmenten moet toestemming geregeld moeten worden. In Nederland gaat dit via Buma-Stemra.

 

Het beste is om achtergrondmuziek te gebruiken waarvoor geen aanvullende toestemming voor gebruik nodig is. Dat kan de ‘library muziek’ zijn waar Buma Stemra in faciliteert maar er zijn ook diverse sites met vrij te gebruiken muziek die handig (en dus ook snel) zijn. Voorbeelden hiervan zijn de Audiobibliotheek van YouTube of CCMixter dan wel het Open Music Archive

Digitaal onderwijsmateriaal

Op (digitaal) onderwijsmateriaal rust in veel gevallen auteursrecht. Bij onderwijsmateriaal moet je denken aan artikelen, afbeeldingen, video’s of (delen van) een boek of tijdschrift. Voor het (her)gebruiken van deze materialen binnen het onderwijs hebben onderwijsinstellingen daarom vaak een speciale regeling getroffen met de auteursrechthebbenden. Wanneer dit niet het geval is, kun je meestal tegen een redelijke vergoeding alsnog gebruikmaken van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Hieronder alle regels uit over het (her)gebruik van (digitaal) onderwijsmateriaal en het auteursrecht.

https://www.auteursrechten.nl/maken/digitaal-onderwijsmateriaal

Open leermaterialen

Wil je educational resources, ofwel leermaterialen, openbaar maken? Lees dan hieronder waar je op moet letten om schending van het auteursrecht van de maker te voorkomen. 

https://www.auteursrechten.nl/maken/open-educational-resources-oer 

Weblectures

Een weblecture is een opname van een presentatie, een (hoor)college, een lezing of een workshop die je achteraf online kunt bekijken. In deze vuistregels wordt benoemd waar je op moet letten wanneer je een weblecture maakt en/of openbaar wilt maken als het om het auteursrecht gaat. 

https://www.auteursrechten.nl/publiceren/weblectures 

Creative Commons

Heeft een werk een Creative Commons-licentie dan zie je meteen onder welke voorwaarden je het werk mag gebruiken zonder toestemming te vragen.  Informatie hierover vind je op de volgende website :  https://creativecommons.nl/ 

Op deze website kun je ook informatie vinden over hoe je zelf een CC licentie kunt aanvragen. 

Je kan ook zoeken op CC-licentie met https://search.creativecommons.org/  zodat je meteen weet dat je de gevonden werken mag hergebruiken.